เราพูดคุยกับคุณจักรชัย บุญยะวัตร ประธานเจ้าหน้าที่บริหารสูงสุด Mercer ประเทศไทย เพื่อเจาะลึงแนวคิดเกี่ยวกับเส้นทางสู่การฟื้นตัวทางเศรษฐกิจและแนวโน้มที่จะช่วยกำหนดอนาคตของประเทศไทย

ประเทศไทยและทั่วโลกต่างประสบกับช่วงเวลาที่สับสนอลหม่าน ในอีก 12-24 เดือนข้างหน้า บริษัทไทยจะคาดหวังสถานการณ์ใดได้บ้าง

ธนาคารแห่งประเทศไทยคาดคะเนการหดตัวทางเศรษฐกิจ 7%-8% ในปีการเงินนี้ และอาจใช้เวลาถึงสองปีในการฟื้นตัวกลับสู่ระดับกิจกรรมธุรกิจในช่วงก่อนหน้าที่จะเกิดสถานการณ์การแพร่ระบาด ภาวะเศรษฐกิจถดถอยเนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาด COVID ค่อนข้างแตกต่างไปจากภาวะเศรษฐกิจถดถอยที่เกิดขึ้นในช่วงวิกฤติการเงินทั่วโลก (GFC) หรือวิกฤติการเงินในเอเชียในปี 1997 ในปี 1997 เราประสบปัญหาเชิงระบบ ดังนั้นการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจจึงเกิดขึ้นในระดับที่แตกต่างกัน สำหรับภาวะเศรษฐกิจถดถอยในครั้งนี้ ถึงแม้ว่ามาตรการกระตุ้นทางการเงินและเศรษฐกิจของรัฐบาลจะมีความสำคัญต่อการพลิกฟื้นเศรษฐกิจอย่างมากแต่ยังมีผลกระทบค่อนข้างน้อย เนื่องจากเรายังไม่สามารถควบคุมตัวเร่งวิกฤติได้ นั่นก็คือ ไวรัสโคโรนา

 

ยังคงมีความไม่แน่นอนสูง และบริษัทกำลังดำเนินงานในระบบนิเวศของการแข่งขันและอุปสงค์ที่ต่ำอย่างไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน เพื่อที่จะสามารถผ่านสถานการณ์ใน 12-24 เดือนข้างหน้าได้สำเร็จ บริษัทจำเป็นต้องรักษาสมดุลระหว่างการเยียวยาเร่งด่วน ควบคู่ไปกับกลยุทธ์ธุรกิจในระยะยาว เศรษฐกิจมีแนวโน้มเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมอย่างมากในอีกสองปีข้างหน้า สิ่งที่ทำให้ธุรกิจของคุณอยู่รอดในปัจจุบันอาจไม่ใช่สิ่งที่เป็นสิ่งจำเป็นในอนาคต

นอกเหนือจากเทคโนโลยีแล้ว อะไรคือปัจจัยอื่นๆ ที่สำคัญที่ประเทศไทยจำเป็นต้องยกระดับทักษะให้สูงขึ้น

จากการศึกษาวิจัยและจากประสบการณ์ เราพบว่า การยกระดับทักษะความรู้ด้านการเงินสามารถส่งผลต่อการดำเนินชีวิตที่ดีขึ้นอย่างมาก การมีทักษะความรู้ด้านการเงินที่ดีขึ้น ไม่เพียงช่วยให้เข้าสู่ตลาดได้มากขึ้นและช่วยสร้างความมั่งคั่งเฉพาะบุคคล หากแต่ยังสามารถปรับปรุงคุณภาพชีวิตวัยเกษียณในระยะยาวได้อีกด้วย

 

ที่ Mercer เราส่งเสริมและสนับสนุนการเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจด้านการเงิน และช่วยให้คนไทยทุกคนเข้าถึงตลาดการเงินมากขึ้น เราต้องการพัฒนาความสามารถและให้ความรู้ระดับมืออาชีพในด้านการลงทุนในภูมิภาคและทั่วโลก ไม่เฉพาะกับลูกค้าของเรา แต่รวมถึงชุมชนท้องถิ่นที่ลูกค้าของเราทำงานด้วย สำหรับลูกค้ากลุ่มการเงินที่เป็นคนกลางของเรา เราจัดหาข้อมูลอัปเดตและจัดให้มีการฝึกอบรมเป็นประจำในหัวข้อที่หลากหลายทั้งด้านการลงทุนและการเงินขั้นพื้นฐาน ตั้งแต่เศรษฐศาสตร์มหภาคไปจนถึงการแนะนำพอร์ตการลงทุน และตั้งแต่การจัดสรรเงินทุนไปจนถึงการคัดเลือกกองทุน

 

ในช่วงสองสามปีที่ผ่านมานี้ นักลงทุนไทยมีความรอบรู้เพิ่มมากขึ้น และมีกลยุทธ์การจัดสรรเงินทุนและการคัดเลือกแพลตฟอร์มและผลิตภัณฑ์ที่ทันสมัยมากขึ้น เพื่อตอบสนองความต้องการของนักลงทุนยุคใหม่ เราขยายการการบริการของเราจากเครื่องมือและการให้คำแนะนำไปจนถึงการว่าจ้างประธานเจ้าหน้าที่บริหารการลงทุนภายนอก (Outsourced Chief Investment Officer (OCIO)) เราก้าวนำตลาดไปอีกขั้น

เพราะเหตุใดการก้าวไปสู่ดิจิทัลและการยกระดับทักษะจึงมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจของเราอย่างมาก

การก้าวไปสู่ดิจิทัลและการยกระดับทักษะจะช่วยให้เรามีส่วนแบ่งการตลาดเพิ่มขึ้นในห่วงโซ่มูลค่าทั่วโลก

 

ในทศวรรษที่ผ่านมา ประเทศไทยขยับจากเศรษฐกิจเกษตรกรรม และเศรษฐกิจเกิดใหม่ ไปสู่ประเทศอุตสาหกรรมใหม่ เนื่องจากการดำเนินกลยุทธ์การเปลี่ยนแปลงอย่างมุ่งมั่นของรัฐบาลไทย

 

ถึงแม้ว่าจะมีความก้าวหน้ามากขึ้น แต่เรายังคงเป็นประเทศที่เน้นการใช้แรงงาน ส่งผลให้เราไม่ได้ใช้ประโยชน์สูงสุดจากสถานะของเราในห่วงโซ่มูลค่าทั่วโลกที่มุ่งเน้นเทคโนโลยีมากขึ้น แทนที่เราจะมองว่าปัญญาประดิษฐ์และระบบอัตโนมัติเป็นการคุกคามแรงงานของเรา เราควรเปิดรับและนำเทคโนโลยีมาใช้ในการปรับทักษะใหม่และยกระดับทักษะของกำลังคนของเราให้สูงขึ้น เราต้องดำเนินการในเรื่องนี้อย่างมุ่งมั่นจริงจังเพื่อเพิ่มมูลค่าของกำลังคนของเราและเพื่อแข่งขันในภูมิภาคและทั่วโลก

 

เราก้าวสู่สถานะประเทศอุตสาหกรรมใหม่ได้สำเร็จด้วยการปรับทิศทางเศรษฐกิจของเราเชิงกลยุทธ์สู่การสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ด้านเทคโนโลยี เช่น ชิปคอมพิวเตอร์และส่วนประกอบชิ้นส่วนอัตโนมัติ อย่างไรก็ดี นวัตกรรมด้านเทคโนโลยีมีความก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว และบริษัทในประเทศบางแห่งไม่สามารถก้าวตามทันแนวโน้มทั่วโลกได้ หากเราไม่สามารถก้าวนำตลาดได้ เราจำเป็นต้องก้าวตามให้ทันแนวโน้มตลาด

นอกเหนือจากเทคโนโลยีที่คุณได้กล่าวถึงแล้ว ภาคส่วนใดของอุตสาหกรรมที่เติบโตอย่างมีนัยสำคัญ

ผมมองเห็นการเติบโตในสามภาคส่วน ธุรกิจท่องเที่ยวคิดเป็นประมาณ 20% ของเศรษฐกิจไทยซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่ง การฟื้นตัวทางเศรษฐกิจโดยทั่วไปจะเริ่มกลับมาเมื่อเราเปิดประเทศรับนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติอีกครั้ง อุตสาหกรรมการผลิตอาหารและบริการทางการแพทย์ เป็นอีกสองอุตสาหกรรมที่จะกำหนดตำแหน่งของประเทศไทยให้มีความสามารถในการแข่งขันในตลาดในระยะกลางถึงระยะยาว เราเห็นความต้องการที่เพิ่มขึ้นในอุตสาหกรรมบริการการผลิตอาหารทั่วทั้งภูมิภาค และมาตรฐานทางการแพทย์ของไทยที่อยู่ในระดับแนวหน้าของโลกดึงดูดนักท่องเที่ยวกลุ่มบริการทางการแพทย์และกลุ่มผู้มั่งคั่งจากทั่วโลก อันที่จริง รัฐบาลกำลังวางแผนที่จะเปิดรับนักท่องเที่ยวกลุ่มนี้โดยคำนึงถึงความปลอดภัยเป็นสำคัญ

คุณคิดว่าการดำเนินการนี้จะช่วยขับเคลื่อนการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจอย่างไร

เราจำเป็นต้องมุ่งเน้นการฟื้นตัวที่นำโดยธุรกิจ SME เนื่องจากธุรกิจ SME (ธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม) ถือเป็นแกนหลักของเศรษฐกิจทั้งหมด และคิดเป็น 99.8%* ของเศรษฐกิจของเรา แรงงานส่วนใหญ่ในประเทศไทยทำงานอยู่ในธุรกิจ SME และกิจกรรมธุรกิจในอุตสาหกรรมนี้มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการขับเคลื่อนการบริโภคภายในประเทศ 

SME เป็นส่วนหนึ่งของรากฐานเศรษฐกิจไทย ดังนั้นจึงจำเป็นต้องได้รับการปกป้องและส่งเสริมสนับสนุนให้เติบโตยิ่งขึ้น

ในอดีตที่ผ่านมา SME ใช้บริการการสนับสนุนของภาครัฐน้อยมาก แต่ในขณะนี้ SME กำลังเข้าถึงแพคเกจกระตุ้นเศรษฐกิจของภาครัฐอย่างเต็มที่ท่ามกลางสถานการณ์การแพร่ระบาดในปัจจุบัน

ความช่วยเหลือ เช่น การเข้าถึงมาตรการจูงใจด้านสินเชื่อของธนาคารพาณิชย์และทางภาษีของ SME ที่รัฐบาลอุดหนุน อาจช่วยให้ธุรกิจ SME ยังคงดำเนินธุรกิจอย่างต่อเนื่องต่อไปได้

ในภาพรวม ธุรกิจ SME มีความสามารถในการปรับตัวน้อยกว่าบริษัทข้ามชาติรายใหญ่เมื่อต้องเผชิญกับการหยุดชะงักทางเศรษฐกิจครั้งใหญ่ เช่น สถานการณ์การแพร่ระบาดของ COVID-19 และวิกฤติการเงินทั่วโลก (GFC) ธุรกิจ SME ไม่มีโครงสร้างพื้นฐานที่รองรับทั่วโลกแบบเดียวกับบริษัทขนาดใหญ่ ด้วยเหตุนี้ ปัญหาด้านสภาพคล่อง (เช่น การขาดกระแสเงินสดในระยะสั้น การปรับเปลี่ยนเพื่อเพิ่มความคล่องตัว การเข้าถึงเทคโนโลยี การขาดแคลนบุคลากรที่มีทักษะความสามารถสูง และการเข้าถึงตลาดอย่างรวดเร็ว) อาจส่งผลให้ธุรกิจไม่สามารถอยู่รอดได้

Fill 1 Created with Sketch.
ตั้งแต่มีมาตรการจำกัดการเดินทางในเดือนมีนาคมที่ผ่านมา เราให้คำแนะนำกับลูกค้ากลุ่ม SME เกี่ยวกับการติดต่อสื่อสารกับพนักงานเชิงรุก และการจัดการธุรกิจที่พร้อมรองรับอนาคต คำแนะนำของเรามุ่งเน้น 3 ‘R’ ได้แก่ Respond (รับมือ) Return (พลิกฟื้น) และ Reinvent (คิดใหม่) เราแนะนำวิธีการรับมือกับวิกฤติที่ดีที่สุด การกลับเข้าทำงานอย่างปลอดภัย และที่สำคัญที่สุด การคิดใหม่เพื่อรองรับอนาคตที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว แม้จะผ่านมากว่า 7 เดือนแล้วตั้งแต่เริ่มเกิดวิกฤติ แต่คำแนะนำของเราที่ให้กับธุรกิจ SME ยังคงเป็นเรื่องการปรับทักษะใหม่ให้กับกำลังคนเชิงกลยุทธ์ และการปรับเปลี่ยนเครื่องมือที่มุ่งเน้นอนาคต
Fill 1 Created with Sketch.

SME จำเป็นต้องพิสูจน์ตัวเองเพื่อก้าวไปสู่อนาคต ต้องปรับไปสู่ดิจิทัลในเชิงกลยุทธ์ และยกระดับทักษะกำลังคนให้สอดคล้องกับตลาด ท่ามกลางวิกฤติที่เกิดขึ้น คำแนะนำที่มีข้อมูลรองรับจากผู้เชี่ยวชาญอาจมีความสำคัญ แต่ SME ต้องเลือกบริการที่มีคุณภาพสูงที่สนับสนุนธุรกิจของพวกเขา บุคลากรทุกระดับต้องทำงานสอดคล้องกันเพื่อให้มั่นใจว่าจะสามารถพลิกฟื้นได้อย่างรวดเร็ว

Young business woman having a break drinking an hot coffee on the rooftop of his office building in downtown Seoul, South Korea.

Mercer ช่วยธุรกิจไทยในภาวะถดถอยทางเศรษฐกิจเนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาดอย่างไรบ้าง

บริษัทต่างๆ ต้องการการสนับสนุนในด้านการจัดการกำลังคนในทุกระดับของผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ตั้งแต่พนักงานไปจนถึงกรรมการบริษัท เราเน้นการส่งเสริมกำลังคนแทนการตัดลดกำลังคน ลูกค้าของเรายังคงมองความสำคัญของทุนมนุษย์ในระดับต่ำ และใช้วิธีการเชิงกลยุทธ์ในการจัดการกำลังคน

 

ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำเนื่องจากสถานการณ์การแพร่ระบาดที่เกิดขึ้นผลักดันให้ธุรกิจมองเห็นโอกาสในการเปลี่ยนแปลง พวกเขาสามารถใช้โอกาสนี้เพื่อพิจารณาว่า ทักษะใดที่จำเป็นในอนาคต และหน้าที่งานและประเภทงานใดที่ควรปรับให้สอดคล้องหรือเปลี่ยนไปสู่ดิจิทัล

 

บริษัทต่างๆ กำลังสำรวจตัวเลือกที่แตกต่างกันเพื่อรักษาธุรกิจให้ดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง รวมถึงกำลังสำรวจโอกาสในการเข้าร่วมกิจการร่วมทุน เริ่มใช้ชั่วโมงการทำงานแบบยืดหยุ่น และปรับปรุงทักษะใหม่และยกระดับทักษะกำลังคนให้สูงขึ้น

 

นอกจากนี้ ธุรกิจยังต้องการคำแนะนำเกี่ยวกับการสร้างความยืดหยุ่นด้านกำลังคน และกลยุทธ์และแนวปฏิบัติในการกลับเข้าทำงานอย่างปลอดภัย และที่สำคัญ คำแนะนำเกี่ยวกับการคิดใหม่เพื่อรองรับอนาคต

 

และสุดท้าย ความมั่นคงของธุรกิจกลายเป็นประเด็นที่สำคัญและเป็นข้อกังวลมากที่สุดอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน ด้วยเหตุนี้ Mercer กำลังทำงานร่วมกับบริษัทต่างๆ เพื่อยกระดับสวัสดิภาพทางกายภาพและทางอารมณ์ในเชิงรุก

สุดท้ายนี้ คุณมองบทบาทของ Mercer ในการสร้างอนาคตที่สดใสให้กับประเทศไทยอย่างไร

ตั้งแต่เริ่มก่อตั้งบริษัทในประเทศไทยในปี 1990 โดยการเข้าซื้อธุรกิจในประเทศที่แข็งแกร่งแห่งหนึ่ง ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา เรามุ่งมั่นและยังคงสานต่อความมุ่งมั่นในการช่วยให้ธุรกิจและชุมชนเติบโต เรามีพันธมิตรที่แข็งแกร่ง และให้คำแนะนำเชิงกลยุทธ์ที่มีข้อมูลรองรับกับลูกค้าของเราเกี่ยวกับการจัดการบุคลากร ธุรกิจและองค์กรอย่างมีประสิทธิภาพและมีประสิทธิผล เรามุ่งมั่นแก้ไขปัญหาที่ท้าทายโดยใช้โซลูชันที่พัฒนาขึ้นสำหรับในประเทศโดยใช้ความเชี่ยวชาญจากทั่วโลกของเรา ไม่ว่าจะเป็นการยกระดับอาชีพและความมั่งคั่งของพนักงาน หรือการช่วยให้สถาบันต่างๆ ป้องกันและสร้างการลงทุนให้เติบโต

 

หลังเกิดสถานการณ์การแพร่ระบาด เราจัดการสัมมนาขึ้นมากมายเพื่อช่วยให้ลูกค้าในประเทศไทยได้สำรวจความท้าทายที่เป็นแรงกดดันสูงสุดในส่วนของภาระผูกพันเงินบำนาญ รางวัลตอบแทนและด้านสวัสดิภาพ นอกจากนี้ พนักงานของเรายังร่วมเป็นอาสาสมัครในโครงการการบรรจุวัสดุภัณฑ์ทางการแพทย์ และร่วมบริจาคเงินให้กับโรงพยาบาลของรัฐ รวมถึงโรงพยาบาลธรรมศาสตร์ ที่ตระหนักถึงการขาดแคลนอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลในกรณีเร่งด่วน

ที่ Mercer เราภูมิใจอย่างยิ่งที่มีส่วนร่วมในการช่วยเหลือชาวไทยหลายล้านคน เมื่อธุรกิจเติบโต พนักงานและครอบครัวของพวกเขาก็จะเติบโตด้วยเช่นกัน สวัสดิการที่ดีก็จะส่งผลต่อเศรษฐกิจในวงกว้าง สิ่งเหล่านี้ผลักดันให้เราทำงานของเราในทุกๆ วัน และคือสิ่งที่เราคาดหวังในการสร้างประเทศไทยที่สดใสยิ่งขึ้น

พูดคุยกับที่ปรึกษาของ Mercer

เรายินดีและพร้อมพูดคุยให้คำปรึกษากับคุณ

*ฟิลด์ที่ต้องกรอกข้อมูล